Kort samengevat
Een vereniging van mede-eigenaars (VME) heeft meerdere verzekeringen nodig. Sommige legt de wet op, andere de statuten, en nog andere zijn sterk aan te raden:
- de brandverzekering (blokpolis) verzekert het hele gebouw; de wet verplicht ze niet, maar de statuten leggen ze bijna altijd op;
- de BA-verzekering van de syndicus is wettelijk verplicht; een onbezoldigde syndicus laat ze betalen door de VME;
- een BA-verzekering voor de VME en haar organen en een rechtsbijstandverzekering zijn niet verplicht, maar wel aangeraden;
- bij grote werken is een ABR-verzekering (alle bouwplaatsrisico’s) sterk aan te raden;
- een arbeidsongevallenverzekering is verplicht zodra de VME zelf personeel tewerkstelt.
De algemene vergadering beslist welke verzekeringen de VME afsluit. De syndicus beheert de polissen en volgt de schadedossiers op.
Welke verzekeringen heeft een VME nodig?
Een appartementsgebouw is meestal het grootste bezit van de mede-eigenaars. Eén brand, één lek of één ongeval in de traphal kan snel oplopen tot bedragen die geen enkele mede-eigenaar alleen kan dragen. Daarom heeft elke VME een basispakket verzekeringen nodig. Dit overzicht toont welke verplicht zijn, wie ze betaalt en wat ze dekken.
| Verzekering | Verplicht? | Wie betaalt? | Wat dekt ze? |
|---|---|---|---|
| Brandverzekering (blokpolis) | Niet wettelijk, wel bijna altijd via de statuten | De VME, als gemeenschappelijke last | Schade aan het gebouw: brand, storm, waterschade, glasbreuk, natuurrampen |
| BA syndicus | Ja, wettelijk | Professionele syndicus: zelf. Onbezoldigde syndicus: de VME | Fouten van de syndicus bij zijn beheer |
| BA VME en haar organen | Nee, wel aangeraden | De VME | Schade aan derden door de VME, de raad van mede-eigendom of de commissaris van de rekeningen |
| Rechtsbijstand | Nee, wel aangeraden | De VME | Advocaat-, expertise- en procedurekosten bij geschillen |
| Arbeidsongevallen | Ja, als de VME personeel heeft | De VME | Ongevallen van werknemers van de VME op het werk en op weg naar het werk |
| ABR (alle bouwplaatsrisico’s) | Nee, wel aangeraden bij grote werken | De VME of de aannemer, volgens het aannemingscontract | Schade aan de werken, aan het bestaande gebouw en aan derden tijdens de werf |
Is een brandverzekering verplicht voor een appartementsgebouw?
Wettelijk niet, maar in de praktijk bijna altijd: de statuten (de basisakte en het reglement van mede-eigendom) verplichten de VME doorgaans om het gebouw te verzekeren. Ook wie een hypothecaire lening heeft, moet zijn eigendom verzekerd houden.
Het gaat om één collectieve polis voor het hele gebouw, de blokpolis, afgesloten voor rekening van de VME. Zowel de VME als elke mede-eigenaar is verzekerd, ieder voor zijn eigen kavel. Elke brandverzekering bevat een aantal wettelijk verplichte waarborgen, zoals brand, bliksem, ontploffing, aanslagen, terrorisme en natuurrampen. Daarnaast dekt een goede blokpolis onder meer storm, waterschade en glasbreuk.
Wat dekt de blokpolis wel en niet?
De blokpolis verzekert het gebouw: de gemeenschappelijke delen én de privatieve delen, zoals muren, vloeren en vaste installaties. Uw inboedel en uw aansprakelijkheid als bewoner vallen er niet onder. Daarvoor heeft elke bewoner, eigenaar of huurder, een eigen polis nodig. Afwerkingen die u zelf toevoegt, zoals een nieuwe keuken of badkamer, zijn niet altijd automatisch meeverzekerd. Vraag dat na bij de syndicus.
Waarom is de verzekerde waarde zo belangrijk?
Is het gebouw verzekerd voor een te laag bedrag, dan kan de verzekeraar bij schade de vergoeding verminderen in verhouding tot de onderverzekering. Laat de verzekerde waarde daarom bepalen met het evaluatiesysteem van de verzekeraar of door een expert, en laat ze jaarlijks indexeren. Bij de meeste verzekeraars geldt dan bij schade geen evenredigheidsregel.
Wat is afstand van verhaal?
De mede-eigenaars zijn tegenover elkaar en tegenover de VME derden. De polis moet daarom bepalen dat de verzekeraar zich niet keert tegen de mede-eigenaar die een schadegeval veroorzaakt, en evenmin tegen de VME. Vaak kan die afstand van verhaal ook uitgebreid worden naar huurders en andere bewoners.
Let op
Een lek in een appartement is niet altijd een dossier voor de blokpolis. Een lek in een leiding binnen de muren valt er doorgaans wel onder; schade aan inboedel of gevolgschade door een fout van de bewoner meestal niet. Meld schade altijd zo snel mogelijk aan de syndicus, zodat hij kan nagaan welke polis tussenkomt.
Wie verzekert de aansprakelijkheid van de syndicus?
De syndicus moet een aansprakelijkheidsverzekering afsluiten die de uitoefening van zijn opdracht dekt, en daarvan het bewijs leveren (art. 3.89 BW). Een professionele syndicus sluit die verzekering zelf af en draagt ook de kosten.
Een vrijwillige syndicus, bijvoorbeeld een mede-eigenaar in een kleiner gebouw, moet evengoed verzekerd zijn. Oefent hij zijn mandaat gratis uit, dan wordt de verzekering afgesloten op kosten van de VME. Een loutere onkostenvergoeding verandert daar niets aan. Leg die beslissing wel vast op de algemene vergadering, zodat er achteraf geen discussie ontstaat.
Waarom een BA-verzekering voor de VME en de raad van mede-eigendom?
Als eigenaar van de gemeenschappelijke delen kan de VME aansprakelijk zijn voor schade die het gebouw aan anderen veroorzaakt: een vallende dakpan, een gladde inkomhal of een losgekomen gevelplaat. Die aansprakelijkheid zit vaak in de blokpolis (de waarborg ‘BA gebouw’), maar soms in een aparte polis.
Daarnaast kunnen ook de organen van de VME een fout maken. De raad van mede-eigendom kan aangesproken worden wanneer hij geen of een gebrekkig toezicht uitoefent op de syndicus; de commissaris van de rekeningen wanneer hij een fout over het hoofd ziet. De VME kan een BA-verzekering afsluiten die de VME en haar organen dekt. Zo hoeft geen enkele mede-eigenaar die zich voor de residentie inzet, persoonlijk te vrezen voor een schadeclaim.
Heeft een VME een rechtsbijstandverzekering nodig?
Verplicht is ze niet, maar ze bewijst vaak haar nut. Een VME komt geregeld in geschillen terecht: met een aannemer na werken, met een buur, met een verzekeraar die weigert tussen te komen, of met een mede-eigenaar die zijn bijdragen niet betaalt. Een rechtsbijstandverzekering neemt de kosten van advocaat, expertise en procedure ten laste. Kijk wel na wat uitgesloten is: de invordering van achterstallige bijdragen en geschillen over bouwwerken vallen er niet altijd onder, of pas na een wachttijd.
Wanneer is een arbeidsongevallenverzekering verplicht?
Elke werkgever moet zijn werknemers verzekeren tegen arbeidsongevallen (wet van 10 april 1971). Voor een VME geldt dat zodra ze zelf iemand tewerkstelt: een conciërge, een huisbewaarder, een onderhoudsman of een poetshulp op de loonlijst van de VME.
Werkt de VME met een schoonmaakbedrijf of een tuinaannemer, dan verzekert dat bedrijf zijn eigen personeel. Dienstencheques zijn geen oplossing: ze mogen enkel gebruikt worden voor huishoudhulp binnen het eigen gezin van een particulier, en het onderhoud van gemeenschappelijke delen van een appartementsgebouw is uitdrukkelijk uitgesloten.
Poetst een mede-eigenaar of een bewoner tegen betaling de gemeenschappelijke delen, dan wordt de VME in principe werkgever. Dat betekent een aangifte bij de sociale zekerheid, een loonadministratie en een arbeidsongevallenverzekering.
Let op
Laat geen werk in het zwart uitvoeren in de gemeenschappelijke delen. Raakt iemand gewond die niet aangegeven is, dan is er geen arbeidsongevallenverzekering en kan de VME, en dus elke mede-eigenaar, zelf voor de kosten opdraaien.
Wat met mede-eigenaars die vrijwillig helpen?
In veel kleinere gebouwen steken mede-eigenaars zelf een handje toe: de tuin onderhouden, een lamp vervangen, sneeuw ruimen. Dat is waardevol, maar niet zonder risico. De vrijwilligerswet verplicht verenigingen zonder winstoogmerk en bepaalde feitelijke verenigingen om hun vrijwilligers te verzekeren. Een VME is geen klassieke vrijwilligersorganisatie zoals een vzw, zodat de helpende mede-eigenaar daar weinig houvast aan heeft.
Laat daarom in de BA-polis van de VME vastleggen dat mede-eigenaars die onbezoldigd helpen, meeverzekerd zijn voor schade die ze aan anderen veroorzaken. Voor hun eigen letsels kan een verzekering lichamelijke ongevallen aanvullen. Werken op hoogte, aan elektriciteit of aan de lift laat u altijd aan een vakman over.
Is een ABR-verzekering nodig bij werken aan het gebouw?
Bij grote werken, zoals een dak- of gevelrenovatie, een nieuwe lift of betonherstellingen, is een ABR-verzekering (alle bouwplaatsrisico’s) sterk aan te raden. Ze is niet verplicht, maar ze dekt wat de blokpolis tijdens een werf vaak niet of maar beperkt dekt:
- schade aan de werken zelf, bijvoorbeeld door storm, brand, diefstal of een uitvoeringsfout;
- schade aan het bestaande gebouw, als die waarborg uitdrukkelijk is opgenomen;
- schade aan derden, zoals buren die hinder of schade lijden door de werken (abnormale burenhinder, art. 3.101 BW).
Wie de ABR afsluit, de VME of de aannemer, legt u vast in het aannemingscontract. Sluit de aannemer ze af, laat dan de VME en de mede-eigenaars als medeverzekerden opnemen en vraag vóór de start een attest.
Controleer daarnaast of de aannemer en de architect verzekerd zijn voor hun tienjarige aansprakelijkheid. Voor werken aan woongebouwen waarvoor een architect verplicht is, legt de wet-Peeters-Borsus die verzekering op. Breng ook de verzekeraar van de blokpolis op de hoogte van grote werken: een werf kan het risico wijzigen. Meer over de aanpak van grote werken leest u in technisch beheer van een VME.
Wie beslist over de verzekeringen van de VME?
De algemene vergadering beslist welke verzekeringen de VME afsluit, welke waarborgen erin zitten en bij welke verzekeraar. Dat gebeurt in de regel met volstrekte meerderheid; zie Welke meerderheid is nodig op een algemene vergadering van een VME? Leggen de statuten een brandverzekering op, dan kan de algemene vergadering die verplichting niet zomaar naast zich neerleggen.
De syndicus voert de beslissingen uit. Hij beheert de polissen, laat de verzekerde waarden geregeld nakijken, vraagt bij een vervaldag vergelijkende offertes op en handelt de schadedossiers af: aangifte, contact met de expert, herstellingsoffertes en uitbetaling. Meer over die taak leest u in administratief beheer van een VME.
Veelgestelde vragen
Is een brandverzekering verplicht voor een VME?
Wettelijk niet, maar de statuten leggen ze bijna altijd op. Het gaat om één collectieve polis voor het hele gebouw, waarin de VME en elke mede-eigenaar voor zijn kavel verzekerd zijn.
Dekt de blokpolis mijn inboedel?
Nee. De blokpolis verzekert het gebouw. Voor uw inboedel en uw aansprakelijkheid als bewoner hebt u een eigen polis nodig, als eigenaar én als huurder.
Wie betaalt de BA-verzekering van de syndicus?
Een professionele syndicus betaalt ze zelf. Oefent een vrijwillige syndicus zijn mandaat gratis uit, dan wordt de verzekering afgesloten op kosten van de VME.
Moeten de leden van de raad van mede-eigendom verzekerd zijn?
Het is niet verplicht, maar wel aangeraden. Een BA-verzekering voor de VME en haar organen dekt ook de raad van mede-eigendom en de commissaris van de rekeningen.
Mag een VME de gemeenschappelijke delen laten poetsen met dienstencheques?
Nee. Dienstencheques zijn enkel bedoeld voor huishoudhulp bij particulieren thuis. Werk met een schoonmaakbedrijf of stel zelf iemand aan, met een arbeidsongevallenverzekering.
Is een mede-eigenaar die vrijwillig klusjes doet verzekerd?
Niet automatisch. Laat in de BA-polis van de VME vastleggen dat helpende mede-eigenaars meeverzekerd zijn, en overweeg een verzekering lichamelijke ongevallen voor hun eigen letsels.
Is een ABR-verzekering verplicht bij werken in een appartementsgebouw?
Nee, maar bij grote werken is ze sterk aan te raden. Ze dekt schade aan de werken, aan het bestaande gebouw en aan derden. Leg in het aannemingscontract vast wie ze afsluit en laat de VME als medeverzekerde opnemen.
Estate Consult · syndicus
Zijn de polissen van uw VME nog up-to-date?
Wij beheren de verzekeringen van de VME, bekijken samen met u of de dekking nog klopt en volgen elk schadedossier op tot de uitbetaling. Digitaal waar het kan, menselijk waar het moet.
Geschreven door
Jessy Nauwelaers
BIV-erkend syndicus (BIV 503.634)
Gerechtsdeskundige (EXP3353570)
Bestuurder van Estate Consult bv
Wettelijke basis
- Burgerlijk Wetboek, Boek 3 “Goederen”: artikel 3.86 (de vereniging van mede-eigenaars) en artikel 3.89 (taken van de syndicus, waaronder zijn aansprakelijkheidsverzekering);
- wet van 4 april 2014 betreffende de verzekeringen (onder meer de brandverzekering eenvoudige risico’s);
- artikel 3.101 BW (abnormale burenhinder);
- wet van 31 mei 2017 betreffende de verplichte verzekering van de tienjarige aansprakelijkheid (wet-Peeters-Borsus);
- arbeidsongevallenwet van 10 april 1971;
- wet van 3 juli 2005 betreffende de rechten van vrijwilligers;
- regelgeving dienstencheques.
Stand van de regelgeving: november 2026. Deze informatie is algemeen van aard en vervangt geen juridisch of verzekeringsadvies voor een concreet dossier.



