De voor- en nadelen van de Aanvraag Bindende Schatting bij een overlijden

Wanneer een dierbare overlijdt, moeten de erfgenamen de nalatenschap correct aangeven bij de Vlaamse Belastingdienst (Vlabel). Een van de opties die zij hebben, is het aanvragen van een bindende Schatting (ABS) bij de Vlaamse Belastingdienst.. Dit is een gratis dienst van Vlabel waarbij de waarde van de geërfde goederen officieel wordt bepaald. Maar wat zijn de voor- en nadelen van deze procedure?

Voordelen van de Aanvraag Bindende Schatting

• Geen discussie over de waarde.
  Doordat Vlabel zelf de waarde bepaalt, kunnen erfgenamen niet geconfronteerd worden met een latere correctie of discussie over een te lage schatting.
• Zekerheid over erfbelasting
  Omdat de schatting bindend is voor zowel de fiscus als de erfgenamen, weten erfgenamen precies hoeveel erfbelasting zij moeten betalen en vermijden ze onaangename verrassingen achteraf.
• Gratis dienst.
  De schatting wordt kosteloos uitgevoerd, wat erfgenamen helpt om de nalatenschap correct en zonder extra financiële lasten aan te geven.

Nadelen van de Aanvraag Bindende Schatting

• Principieel bindend
  Eenmaal de schatting is uitgevoerd, is deze in principe bindend, ook voor de erfgenamen. Deze schatting is niet bedoeld als voorstel. Indien de erfgenamen van oordeel zijn dat de geschatte waarde te hoog is, kan er binnen de wettelijke termijn een gemotiveerd bezwaarschrift worden ingediend. U vertrekt dan natuurlijk vanuit een verdedigende rol.
• Fiscus is betrokken partij.
  De Vlaamse Belastingdienst bepaalt zelf de waarde én int de belasting. Niemand kan ontkennen dat de belastingingsplichtige en de Vlaamse Belastingdienst tegengestelde belangen hebben. Er is geen aanwijzging dat de Vlaamse Belastingdienst systematisch (te) hoog schat, of ondeskundig zou zijn, maar ze zijn wel betrokken partij en niet onafhankelijk.
• Soms beperkte inspectie.
  De schatter van de fiscus komt niet altijd ter plaatse, maar baseert hij de waardebepaling soms enkel op foto’s en aangeleverd materiaal. Voor sommige eigendommen is dit nefast.
• Niet altijd voordelig
  In sommige gevallen kan een onafhankelijke schatter tot een lagere waardebepaling komen dan Vlabel, wat kan resulteren in een lagere erfbelasting.

Alternatieven voor de aanvraag bindende schatting

Een onafhankelijke schatting laten uitvoeren.
Erfgenamen kunnen ervoor kiezen om een erkend schatter-expert in te schakelen, die een objectieve waardebepaling maakt. Zie: https://www.schatter-expert.be/vlabel-schatting/. Kiest u voor de procedure van de bindende schatting, is dit pas bindend als u het verslag meestuurt met de aangifte. Bij een te hoge schatting, kan u nog steeds kiezen om dit niet te gebruiken.

Echter, een onafhankelijk erkend schatter-expert die dagelijks dergelijke schattingen uitvoert, kent natuurlijk de gevoeligheden van een dergelijke opdracht. De waardering moet correct gebeuren, maar niemand wil belastingen betalen op een onrealiseerbare waarde.

Zelf een waarde opgeven.
Erfgenamen kunnen er ook voor kiezen om zelf een schatting te maken en deze door te geven aan Vlabel. Hierbij is het wel belangrijk om realistisch te zijn, want als Vlabel de waarde te laag acht, kan dit alsnog leiden tot een herziening of controle.

Conclusie

De Aanvraag Bindende Schatting kan een nuttig instrument zijn voor erfgenamen die zekerheid willen over de erfbelasting en discussies met de fiscus willen vermijden. Toch is het belangrijk om vooraf goed te overwegen of deze optie voordelig is in de specifieke situatie van de nalatenschap. Gezien het principieel bindende karakter en het risico op een hogere schatting.

Er is een gezegde: gierigheid bedriegt de wijsheid.
Weegt gratis op, tegen het risico?